سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

246

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

التشبيه ( هو المشبّه ) و يراد به المشبّه به ( على انّ المراد بالمنية ) فى مثل انشبت المنيّة اظفارها هو ( السّبع بادّعاء السّبعيّة لها ) و انكار ان يكون شيئا غير السبع ( بقرينة اضافة الاظفار ) الّتى هى من خواصّ السّبع [ اليها ] اى الى المنيّة فقد ذكر المشبه و هو المنيّة و اراد به المشبه به و هو السبع فالاستعارة بالكناية لا تنفك عن التخييليّة بمعنى انّه لا توجد استعارة بالكناية بدون الاستعارة التّخييليّة لان فى اضافة خواص المشبه به الى المشبه استعارة تخييليّة . ترجمه مصنّف گويد : مقصود سكّاكى از استعاره بالكنايه اينستكه طرف مذكور در كلام فقط مشبّه باشد چنانچه مراد از [ منيّه ] سبع و درّنده است بادعاء اينكه سبعيّت براى آن ثابت مىباشد و قرينه آن اضافه به منيّه مىباشد . شارح گويد : مراد سكّاكى از استعاره بالكنايه آنست كه طرف مذكور از دو طرف تشبيه ، مشبّه بوده و از آن مشبّه‌به اراده شده باشد مثلا در مثال : انشبت المنيّة اظفارها ( مرگ چنگالهايش را فروبرد ) . مقصود از [ منيّه ] سبع است بادّعاء اينكه سبعيّت براى آن ثابت بوده و انكار ميكنيم كه مرگ چيزى غير از درّنده باشد و قرينه بر آن اضافه شدن اظفار به آن است چه آنكه اظفار از خواصّ سبع و درّنده مىباشد ، پس در اينمثال مشبّه يعنى منيّه ذكر شده و از آن مشبّه‌به يعنى سبع اراده گرديده است ، پس استعاره بالكنايه هيچگاه از استعاره تخييليّه جدا و منفكّ نيست به اينمعنا در هيچ موردى امكان ندارد كه استعاره بالكنايه بدون استعاره تخييليّه يافت شود زيرا لازمه تحقّق يافتن استعاره بالكنايه